Inzicht in jouw relatie met geld

Iedereen heeft een complexe relatie met geld. Hoe je geld verdient, uitgeeft en beheert, hangt grotendeels af van twee factoren: de opvoeding die je in je jeugd hebt gekregen over geld en waarden, en de manier waarop je deze informatie in je hoofd hebt geordend. Als je bijvoorbeeld religie belangrijk vindt, geef je misschien een tiende van je inkomen aan de kerk. Of, als je onderwijs belangrijk vindt, geef je wellicht prioriteit aan sparen voor een studie.

Deze relatie met geld bevindt zich op een spectrum. Aan beide uiteinden van het spectrum bevindt zich financiële onzekerheid. Aan het ene uiteinde ben je misschien extreem zuinig en bezorgd over de relatieve schaarheid van je middelen; aan het andere uiteinde ben je misschien erg onverantwoordelijk. De manier waarop ieder van ons geldboodschappen verwerkt en organiseert – en de manier waarop we ons met geld gedragen – is uniek.

Een financiële stijl ontwikkelen

We worden vanaf onze peutertijd tot aan onze volwassenheid overspoeld met boodschappen over geld. Zelfs mensen die in hetzelfde gezin opgroeien, hebben niet per se dezelfde kijk op geld of dezelfde relatie met geld. En hoewel je je financiële stijl al vroeg kunt ontwikkelen, kan deze in de loop der tijd of door omstandigheden veranderen. Het is niet ongebruikelijk dat iemand die een ingrijpende levensverandering heeft meegemaakt, een heel andere relatie met geld ontwikkelt. Als je bijvoorbeeld een bijna-doodervaring hebt gehad, laat je misschien je spaarmentaliteit varen en geef je geld liever uit aan ervaringen om optimaal van het leven te genieten. Ook de geboorte van een kind kan je inspireren om te sparen voor de toekomst.

Hieronder worden de drie dimensies van geld besproken. Doorgaans zijn de dimensies niet even belangrijk – u hecht wellicht meer waarde aan acquisitie dan aan beheer. Denk bij het evalueren van deze dimensies na over waar u zich op het spectrum bevindt. Hoe kunt u uw relatie met geld verbeteren?

Verwervingsdimensie

De dimensie 'verwerving' gaat niet over hoe je je rijkdom verwerft, maar over hoeveel geld je nodig hebt om je veilig te voelen. Sommige mensen geloven dat geld de 'wortel van al het kwaad' is; anderen geloven dat je er nooit genoeg van kunt hebben. Weer anderen vinden het vergaren van geld een irrelevante bezigheid. Als het op geld aankomt, ben je misschien vermijdend, onverzadigbaar of ergens daartussenin. Waar sta jij?

In extreme gevallen kan iemand regels buigen, of zelfs de wet overtreden, om meer geld te verkrijgen. Zelfs mensen met aanzienlijke middelen kunnen ten prooi vallen aan het idee dat "je nooit genoeg kunt hebben".

Dimensie van uitgaven

Als je eenmaal geld hebt, rijst de vraag: "Wat doe je ermee?" De meesten van ons kennen wel verhalen over mensen die hun hele leven op de kleintjes letten en sterven met een aanzienlijk bedrag op de bank. Of je hoort over topatleten die in de loop der jaren miljoenen verdienen, om uiteindelijk met lege handen achter te blijven.

Aan de ene kant staat de vrek; aan de andere kant de impulsieve geldverspiller. De meesten van ons gaan redelijk, zorgvuldig en weloverwogen om met ons geld; toch hebben we soms periodes waarin onze uitgaven "uit de hand lopen".

Dimensie van management

Iemand die impulsief geld uitgeeft, is vaak een slechte geldbeheerder. Maar net als je koop- en bestedingsgewoonten, is de manier waarop je met je geld omgaat zeer persoonlijk.

Geldbeheer omvat alles, van hoe je je rekeningen betaalt tot hoe je je beleggingen beheert. Iemand die alles tot in de puntjes regelt, moet elke cent bijhouden, terwijl iemand die totaal ongeorganiseerd is met geld, het betalen van rekeningen kan uitstellen en zich niet bewust is van de werkelijke stand van zijn of haar financiën.

Weten is het halve werk

Een relatie met geld die zich aan beide uiteinden van het spectrum bevindt, is over het algemeen schadelijk – je moet een gezond evenwicht vinden. Een 'normale' of 'veilige' relatie met geld betekent dat je manier van omgaan met geld, zoals het verwerven, uitgeven en beheren ervan, geen financiële problemen veroorzaakt en dat je redelijk tevreden bent met die relatie. Als je een 'onveilige' relatie hebt op een van de financiële vlakken, dan heeft die relatie je al in financiële problemen gebracht of kan dat nog gebeuren.

Nadat je hebt vastgesteld waar je je op het spectrum bevindt, kun je je richten op het veranderen van ongezonde financiële gewoonten of het versterken van gezonde gewoonten. Het Centrum voor Gezondheid biedt hulpmiddelen om je te helpen een financieel evenwicht te vinden of te behouden. Financieel pagina op de website van het Centrum voor Gezondheid.

Bron: Inzicht in onze relatie met geldEileen F. Gallo, Ph.D.; Journal of Financial Planning; mei 2001; De drie dimensies van geld zijn afgeleid van het artikel.